Artroskopia, czyli wziernikowanie stawu to minimalnie inwazyjna metoda diagnostyczno-terapeutyczna, która pozwala specjaliście nie tylko obejrzeć i ocenić rozległość zmian wewnątrzstawowych, ale także dokonać naprawy chorego stawu kolanowego przy minimalnym nacięciu.

Artroskopia stawu kolanowego – na czym polega?

Technika artroskopowa polega na wprowadzeniu do wnętrza stawu kolanowego narzędzi chirurgicznych i kamery przez jedno lub dwucentymetrowe nacięcie. Dzięki temu, specjalista może dokładnie obejrzeć zmiany w stawie i zastosować najlepszą metodę leczenia.

Najczęściej wykonywanie korekcje dotyczą łąkotki, błony maziowej, więzadeł i chrząstki stawowej. Dobór techniki leczenia zależy od stopnia rozległości zmian i oczekiwań Pacjenta. Artroskopia kolana jest o wiele mniej inwazyjna niż operacja, która polega na otwarciu całego stawu, dlatego jest polecana osobom, które chcą jak najszybciej stanąć na nogach po zabiegu.

Metoda artroskopowa, mimo minimalnych nacięć, pozwala osiągnąć taki sam efekt, jak podczas operacji. Kamera, odpowiednie narzędzia chirurgiczne i precyzja specjalisty sprawiają, że Chory szybciej dochodzi do zdrowia po zabiegu, skraca się okres rekonwalescencji i zmniejsza się odsetek powikłań w porównaniu ze standardową operacją stawu kolanowego.

Artroskopia kolana – wskazania:

• niestabilność stawu kolanowego;
• zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawu;
• uszkodzenia łąkotek;
• uszkodzenia chrząstek stawowych;
• złamania śródstawowe.

Artroskopia stawu kolanowego – jakie znieczulenie podczas zabiegu?

Anestezjolog bada Pacjenta przed operacją i przeprowadza z nim szczegółowy wywiad. Mając na uwadze przede wszystkim dobro Chorego, specjalista podejmuje decyzję o rodzaju znieczulenia. Najczęściej stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, ale istnieje także możliwość zastosowania znieczulenia ogólnego.

Artroskopia stawu kolanowego – rekonwalescencja.

Okres rekonwalescencji po artroskopii jest zazwyczaj o wiele krótszy, niż w przypadku tradycyjnej operacji. Pobyt Pacjenta w szpitalu trwa zazwyczaj 1-3 dni. Okres rekonwalescencji wynosi od 3 do 6 tygodni. U niektórych Chorych, których leczenie obejmowało rekonstrukcję więzadeł krzyżowych lub naprawę chrząstki, ten okres może się wydłużyć.

Po zabiegu, należy ściśle stosować się do zaleceń specjalisty. Nie wolno forsować nogi, dlatego intensywny wysiłek nie jest wskazany, choć nie należy z niego całkowicie rezygnować. Przez pierwsze dni należy poruszać się za pomocą kul. Pacjent jest zabezpieczony przed bólem za pomocą leków przeciwbólowych. Zaleca się także stosować leki przeciwzakrzepowe przez kilka dni po zabiegu, według zaleceń lekarza.

Paluch sztywny – leczenie zachowawcze

Nieoperacyjne leczenie palucha sztywnego polega na zastosowaniu zabiegów rehabilitacyjnych, doraźnym stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz precyzyjnym dobraniu wkładek do butów na miarę, które odciążają staw śródstopno-paliczkowy. Takie czynności mają za zadanie zmniejszyć dolegliwości bólowe i poprawić komfort chodzenia, jednak nie dadzą efektu leczniczego. Sprawdzą się tylko u części osób z łagodnymi zmianami.

Paluch sztywny – leczenie operacyjne

Istnieje co najmniej kilkanaście metod chirurgicznego leczenia palucha sztywnego. Wybór tej najlepszej to kwestia indywidualna. Ustalając postępowanie lecznicze, bierzemy pod uwagę nie tylko stopień zaawansowania zmian, ale też wiek, stopień aktywności oraz Państwa osobiste preferencje.

Dzieląc zmiany na niewielkie, średnie oraz zaawansowane, możemy Państwu zaproponować kilka metod postępowania operacyjnego. W niektórych przypadkach, aby zwiększyć efekt leczniczy i osiągnąć jak najlepszy rezultat pooperacyjny, łączy się niektóre metody.

Paluch sztywny – leczenie niewielkich zmian

Leczenie polega na zastosowaniu metod zachowawczych, czyli dobór wkładek i obuwia z podeszwą, która będzie ograniczać zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-paliczkowym, zastosowaniu zabiegów rehabilitacyjnych oraz stosowanie (miejscowo lub ogólnoustrojowo) leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Jeśli metody alternatywne nie pomagają, a Pacjent wciąż czuje ból i dyskomfort, należy skonsultować ze specjalistą możliwości leczenia chirurgicznego.

Metody leczenia chirurgicznego niewielkich zmian to najczęściej:

• oczyszczenie stawu (debridement), czyli usunięcie tzw. osteofitów (wyrośli kostnych), błony maziowej oraz ewentualnych wolnych fragmentów kości. Ta metoda często jest wykorzystywana wraz z innymi technikami w leczeniu zmian średnich oraz zaawansowanych.
• cheilektomia, czyli chirurgiczne usunięcie fragmentu głowy I kości śródstopia wraz z wyroślami kostnymi.

Paluch sztywny – leczenie średniozaawansowanych zmian

Postępujące ograniczenie ruchomości stawu i narastający ból są wskazaniem do operacyjnego leczenia. Najczęściej stosowane metody u Pacjentów z tym rodzajem zmian to:

• osteotomia I kości śródstopia, czyli skrócenie kości. Dzięki temu, staw śródstopno-paliczkowy się rozluźnia, zwiększa się jego ruchomość, a dyskomfort i ból się zmniejszają.
• osteotomia paliczka podstawnego palucha, czyli skrócenie fragmentu kostnego. Najczęściej stosuje się osteotomię Moeberga, która polega na wycięciu grzbietowego fragmentu paliczka i zagięciu go ku górze.
• cheilektomia.

Paluch sztywny – leczenie zaawansowanych zmian

Masywne wyrośla kostne deformują staw, stąd noszenie zwykłego obuwia zakrytego jest przyczyną dużego bólu i dyskomfortu. Zmiany zaawansowane uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, stąd wymagają operacyjnego leczenia, które uwolni Pacjenta od przewlekłego bólu.

Najczęściej stosowane metody chirurgiczne to:

• artrodeza stawu MTP I, czyli usunięcie resztek chrząstki ze stawu śródstopno-paliczkowego. Paluch i I kość śródstopia zostają połączone za pomocą płytki i wkrętów. Z czasem dochodzi do zrostu kostnego, dzięki czemu staw jest usztywniony, ale nie daje dolegliwości bólowych. Pacjent po operacji (wbrew pozorom), może normalnie chodzić.
• implant Cartiva, czyli wszczepienie w obrębie głowy I kości śródstopia implantu w kształcie walca. Jego zadanie polega na zastąpieniu uszkodzonej powierzchni chrząstki stawowej, zmniejszeniu tarcia i dolegliwości bólowych. Pacjent ma zachowaną ruchomość stawu po operacji.
• endoprotezoplastyka, czyli wymiana zniszczonego stawu na sztuczny.

Paluch sztywny – przyczyny

Wielokrotnie hallux rigidus jest mylony z haluksem, co jest błędną interpretacją, bo mimo iż oba schorzenia dotyczą tego samego stawu, wymagają innego rodzaju leczenia. Schorzenie, jakim jest paluch sztywny, przyczyny może mieć różne. Niekiedy odpowiedzialne są nieprawidłowości strukturalne stopy, innym razem winna jest wadliwa biomechanika. Często paluch sztywny dotyka osoby z defektami, np. z obniżonymi łukami stopy lub nadmierną pronacją.

Poza tym paluch sztywny może być skutkiem dziedziczenia budowy stopy, która jest podatna na rozwinięcie tego schorzenia. Dotyka też osoby wykonujące pracę z dużym naciskiem na palec. Zdarza się, że to wynik urazu, np. uderzenia w duży palec. Przyczynę powstania schorzenia określić może jedynie chirurg. Również on zaleca najlepszą metodę leczenia.

Leczenie zachowawcze palucha sztywnego sprowadza się m.in. do zmiany obuwia, stosowania wkładek ortopedycznych czy leków przeciwzapalnych. Lekarz może również zastosować terapię ultradźwiękami lub wstrzyknąć steroidy mające zmniejszyć stan zapalny i ból. Jednak zwłoka z leczeniem do czasu powstania wyrośli kostnych, co zdarza się bardzo często, oznacza, że jedyną rozsądną metodą będzie zabieg operacyjny.

Paluch sztywny – leczenie operacyjne

Dlaczego leczyć operacyjnie paluch sztywny? Niekiedy jest to bowiem jedyna skuteczna metoda wyeliminowania tego schorzenia i zmniejszenia bólu. Tym bardziej, że istnieje kilka metod leczenia operacyjnego palucha sztywnego, a właściwą lekarz dobiera w zależności od stopnia deformacji, opierając się na zdjęciu rentgenowskim. Inne czynniki brane pod uwagę to wiek, poziom aktywności pacjenta i oczekiwania co do wyniku pooperacyjnego.

Podstawowe metody leczenia operacyjnego palucha sztywnego w zależności od zaawansowania zmian:

1. Mało zaawansowane zmiany
   • debridement (oczyszczenie) stawu – usunięcie wyrośli kostnych i przerośniętej błony maziowej, ewentualnie wolnych fragmentów kostnych.
   • cheilektomia – chirurgiczne usunięcie do 1/3 grzbietowej części głowy pierwszej kości śródstopia wraz z wyroślami.
2. Średnio zaawansowane zmiany
   • cheilektomia – wycięcie wszystkich nieregularnych osteofitów otaczających staw.
   • osteotomie pierwszej kości śródstopia – skrócenie pierwszej kości śródstopia, co skutkuje rozluźnieniem stawu, poprawą ruchomości i zmniejszeniem bólu.
   • osteotomie paliczka podstawnego palucha – wycięcie fragmentu kostnego z grzbietowej części paliczka podstawnego palucha.
3. Zmiany zaawansowane
   • artrodeza (usztywnienie) stawu MTP I – usunięcie ze stawu resztek chrząstki stawowej, po czym połączenie za pomocą płytki i wkrętów palucha i pierwszej kości śródstopia.
   • endoprotezoplastyka – wycięcie zniszczonego stawu i wymiana na sztuczny.
   • implant Cartiva – wszczepienie implantu w obrębie głowy pierwszej kości śródstopia.

Niekiedy leczenie operacyjne palucha sztywnego wymaga skorzystania z kilku typów operacji, które chirurg wykonuje podczas jednego zabiegu. Od wybranej metody zależy również długość okresu rekonwalescencji.